Jaap Mazee, de Keizer van de eenvoud
Op een mooie dag in de tweede helft van augustus heb ik een bezoek gebracht aan Jaap Mazee. Jaap heeft een geweldig seizoen achter de rug en werd 2e Middaglossing SMN 2025.
Jaap en Janneke hebben 2 zoons en een dochter en ze zijn gek op hun kleinkinderen. Ze wonen in het dorp Ens in de Noordoostpolder in de provincie Flevoland en dat ligt tussen Emmeloord en Kampen. Er is in die regio veel glastuinbouw en bloementeelt. Laat dat nu net de reden zijn dat de ouders van Jaap uit het Noord Hollandse Medenblik in 1959 verhuisd zijn naar Ens. Daar is Jaap zijn vader een eigenbedrijf begonnen met van het verbouwen van volle grond groente.
Jaap is genetisch besmet met postduiven, zowel van vaders- als moederskant waren er diverse duivenmelkers in de familie. Zelf op de basisschool was het de onderwijzers al opgevallen dat hij wel erg veel naar buiten zat te kijken om vogels en met name duiven te spotten. Hier stak hij meer tijd in dan bezig te zijn met zijn schoolactiviteiten. Dit werd zelf vermeld in zijn rapport.
In 1971 is Jaap gestart met de duivensport in de landbouwschuur met een rennetje en 3 duiven. Maar er kwamen er snel meer en Jaap werd lid van de Zuiderzeevliegers in Emmeloord. De eerste vlucht verspeelde hij behoorlijk wat tijd omdat hij te fanatiek de duiven probeerde er in te roepen en dat werkte averechts. Op de tweede vlucht vloog hij al de 2e op 800 duiven en na de derde vlucht stond hij eerste in het kampioenschap van jonge duiven. Toen wisten ze gelijk in club wie die jonge wat slungelige blonde jongen was. Het derde jaar was Jaap reeds generaal van de club.
Jaap is opgegroeid met de landbouw, geen wonder dat Jaap later werk kreeg bij de HZPC uit Joure. Dat is de grootste pootaardappelteler van Nederland. Voor zijn werk moest Jaap regelmatig de hele wereld over reizen om de pootaardappelen in andere landen en bij andere culturen te promoten en de teelt te begeleiden. Vaak was hij dan een paar weken van huis en moest Janneke of een bevriende duivenliefhebber de duiven verzorgen. Janneke heeft zich altijd ingezet voor Jaap zijn passie, maar heeft zelf niets met duiven of vogels in algemene zin. Ze verzorgde de duiven, maar was erg blij als Jaap haar weer afloste. Jaap is nu 2 jaar met pensioen en heeft er voor gekozen minder duiven te gaan houden. Voorheen had hij een 170 vliegduiven en het afgelopen jaar zaten er 100 vliegduiven op de hokken en het worden in de toekomst misschien nog wel minder!
Jaap staat bij veel liefhebbers bekend als de “aardappelboer”. Zijn reputatie in de duivensport is vooral de bekendheid van de geweldige prestaties op de grote fond, maar eigenlijk vindt hij alle disciplines in de duivensport mooi. De marathon is boven komen drijven doordat hij veel in het buitenland zat en hij een systeem ontwikkelde waar “eenvoud” centraal staat. Hoe eenvoudiger, hoe dichter bij de natuur, des te beter voor de duiven. Jaap heeft in Wageningen Biotechnologie gehad van professor Jacobsen en die zei altijd: wat ingewikkeld is, kan nooit goed zijn. Dit heeft Jaap goed in zijn oren geknoopt en toegepast op zijn begeleiding van de marathonduiven.
Systeem van de eenvoud
De duiven zijn het hele jaar door de gehele dag los en zelf ’s nachts worden de hokken niet afgesloten. Dit ondanks de ruimtelijke ligging en het gevaar van steenmarters! Wel zijn de kleppen klein en wordt er voor gezorgd dat de wind en regen niet in de hokken kan komen. De prachtige landelijke ligging van de hokken heeft ook het nadeel dat de roofvogels regelmatig langskomen. Jaap raakt tussen de 50 - 80 duiven per jaar kwijt.
Er wordt droge mestmethode toegepast. Erwtenstro op de vloer en er wordt een droge (humusachtige)laag gevormd, die volgens Jaap ook isolerend werkt. De kap is helemaal dichtgemaakt met purschuim, er vindt alleen ventilatie plaats via de kieren tussen de pannen. Tevens is het plafond helemaal open en is gemaakt van nertsengaas. In totaal heeft Jaap ca. 40 meter hok, waarvan op het Barcelonahok en het Sint Vincent hok de meeste vliegduiven zitten. Er staat ook nog een hok van A. en P. Laan waar ooit met hun duiven een auto op is gewonnen. Dit grenenhouten hok stamt uit het jaar 1947!
Bij het optimaliseren van de hokken heeft Jaap prima advies gekregen van Bennie van Dijk.

De duiven zijn het gehele jaar door los en zijn de geslachten dus altijd samen. In februari worden ze uit elkaar gehaald voor 2 maanden. Dit heeft te maken dat de pennenrui, deze mag niet te snel wordt ingezet.
Ergens in april gaan de geslachten weer bij elkaar en worden de duiven opgeleerd.
De jonge duiven worden gespeeld met veel plezier gespeeld op de jonge duivenvluchten.
De jaarlingen vliegen het programma van afd. Friesland ’96.
De oude duiven worden door de week in Urk ingekorfd en gaan met Zuid-Holland mee. Soms worden ze nog een keer naar Hank gebracht. Jaap speelt 5 middaglossingen en 7 ochtendlossingen. Soms worden de jaarlingen op de marathon gespeeld en anders gaan ze de dagfond op. Jaap heeft een globaal plan wie meegaat op een vlucht met als criteria dat ze echt super moeten zijn. Soms vergeet hij wel eens een duif, zat ergens in een hoekje, nauw die gaat dan een volgende vlucht maar mee!
Medicijnen
Er wordt het liefst zo weinig mogelijk antibioticum gegeven. Natuurlijk krijgen al de duiven een paramixo-enting. Niets wordt er gedaan tegen paratyfus, geen enting en geen kuur. Wel worden er organische zuren en etherische oliën van Pronk gebruikt, probiotica en ontsmettingsvitaal. Er wordt het nodige gedaan tegen (bloed)luizen en mijten. En als de meeste duiven thuis zijn krijgen ze Yellow drops (voor koi karpers) door het water.
Matador wordt voor 70% gevoerd aangevuld met wat Jaap goed lijkt. Voor de rest krijgen ze grit en mineralen. Als het grit een goede week op het hok heeft gestaan wordt het op het erf uitgestrooid. De duiven maken er dan weer gretig gebruik van.
Op zoek naar goede duiven
Jaap is altijd op zoek naar goede duiven. 4 of 5 generaties 1e prijswinnaars met zeer zwaar weer, daar zoekt hij naar. Ook vindt hij de dagfond en one-loft-races erg mooi en heeft daar speciaal duiven voor aangeschaft. Jaap houdt zijn duivenadministratie zeer goed bij in de computer, met prima stamboomoverzichten en uitstekende prestatie uitdraaien. Ook is hij zeer alert waar in Nederland of in het buitenland andere TOP duiven zitten of een bijzonder kweekkoppel. Op deze wijze bepaalt hij wat geschikt is om zijn hok te versterken.
Eerste Barcelona
Jaap heeft iets speciaals met de vlucht Barcelona. Duiven die dit aankunnen en vroeg zitten op de langste afstanden, daar heeft hij diep respect voor. De eerste keer dat Jaap Barcelona speelde was zijn oom ook aanwezig. Jaap was erg zenuwachtig en liep druk heen en weer op het erf te wachten op zijn eerste duif. Zou er wel een duif komen op deze afstand? Natuurlijk zei zijn oom droogjes, waar moeten ze anders heen!

Mike Mulch
Een goede vriend en clubgenoot Mike Mulch is van Ens verhuisd naar Emmeloord. Hier kon hij helaas geen duivenhok plaatsen. Jaap bood hem aan op zijn erf het hok neer te zetten zodat hij zijn geliefde duivensport kan blijven beoefenen. Aldus geschiede. Nu heeft Mike, die alleen Barcelona speelt, voor het derde jaar op rij mee gedaan van het erf van Jaap. Ook Mike gebruikt het Systeem van de eenvoud.
2e Middaglossing SMN 2025.
Op welke wijze en met welke duiven heeft Jaap het 2e kampioenschap SMN behaald?
St. Vincent
De krasbonte doffer NL21-1534133 is een laatjong van 2021 en werd pas in 2023 voor het eerst gespeeld. Hij stond op St. Vincent 1e aangewezen en was ook Jaap zijn eerste duif. St. Vincent is 1128 km en hij speelde 21e van SMN en 13e van afd. Friesland ’96. De NL21-1534133 was niet aan zijn eerste proefstuk toe, hij speelde 5 prijzen op de marathon en 3x kop boven de 1100 km.
De vader komt van IJs Kaptein uit de inteelt stamduif keer een zoon Super Kweker x een dochter van Orhana van Jaap Mazee. De moeder komt van kweekcentrum Friesland uit inteelt Jaap zijn Wonder Lady lijn. Wonder Lady vloog de 4e Int. Perpignan in 2019 tegen 12.353 duiven op 1133 km. Dit zijn lijnen van het “Fondkoppel” van Jelle Jellema x de “Scherpe” van Jos Pepping. Er werden 8 duiven ingekorfd waarvan er 5 prijs vlogen. Jaap kreeg ze op deze zware vlucht aan een touwtje, zo speelde hij ook de 22e, 24e en de 38e van de afdeling.
Cahors/Bressols
Deze prachtige blauwe doffer NL21-1534245, “Amarock” genaamd stond als 2e aangewezen op de lijst en speelde de 11e prijs bij SMN en werd 5e NPO afd. Friesland ’96 op 1319 duiven en was 10e Nat. s.4 op 2415 duiven.
“Amarock” speelde 8x prijs op de marathon, voor een deel ochtend- en voor een deel middaglossingen.
De vader is een volle broer van “Wonder Lady” hier boven al beschreven. De moeder komt van Frans Bungeneers uit inteelt Queen Tonny (1e Nat. Barcelona 2005).
Jaap had 6 duiven ingekorfd waarvan er 3 prijsvlogen.

Bergerac
Ook op deze vlucht was NL21-1534245, “Amarock” Jaap zijn eerste duif en stond als 1e aangewezen in het systeem. Hij speelde de 27e van SMN en werd 31e NPO afd. Friesland ’96 op 1253 duiven en 43e Nat. s.4 op 2386 duiven.
Jaap had 8 duiven ingemand waarvan er 3 prijsvlogen.
Jaap, de man met een uitgesproken mening
Een hele middag samen over de duivensport pratende komt er heel wat langs. Jaap is beslist geen grijze muis en heeft een uitgesproken mening over veel zaken in de duivensport. Deze andere mening heeft al heel wat sportvrienden aan het denken gezet, laat dat nu net de bedoeling zijn.
Hier enkele voorbeelden van Jaap zijn hersenkronkels.
• De vluchten kunnen mij niet zwaar genoeg zijn. Hoe “lomper” de vlucht, hoe liever ik het heb.
• Veel jonge duiven verspelen, deze zijn gewoon niet goed genoeg. Er worden te veel jongen aangezet en ze worden te veel betutteld. “Het zijn gepamperde indoor duiven”. Echte postduiven moet je hebben.
• Als er weer een vlucht vanuit Rome of Alicante gespeeld zou worden, dan doet Jaap gegarandeerd mee.
• Pure klasse dat is het enige wat telt.
• Soms verspeel je wel eens echt goede duiven, maar er staan altijd weer nieuwe op.
• Veel liefhebbers gebruiken veel te veel medicijnen. Voor sommige is de week te kort!
• Aan de kleur van de duif kun je de kwaliteit zien. Zwart moet zwart zijn en blauw is blauw. Geen vervaging, dat is een teken van degeneratie. Die duiven moet Jaap niet.
• We moeten met elkaar de sport in de stokken houden. Betekent ook dat het werk gezamenlijk moet gebeuren evenals de bestuurlijke taken. Samen de schouders er onder. Jaap geeft het goede voorbeeld, zo is hij centrumleider in Emmeloord en zit in het bestuur van Fondunie 2000.
• Bij Jaap bepalen de duiven zelf in welk hok ze willen verblijven.
• 40 jaar terug had je ±45.000 liefhebbers, nu zijn er veel minder liefhebbers, minder duiven. Je hebt wel veel meer roofvogels, dat is een belangrijke reden dat er zo weinig duiven nakomen.
• Jaap zelf gebruikt ook zo weinig mogelijk medicijnen. Zelf geen paracetamolletje. Mijn medicijn is bier en rode wijn.
• Ik zou een goede dominee zijn!
We hadden een hele mooie dag uitgezocht voor een bezoek en het werd een hele mooie gezellige middag daar in Ens. Jaap en Janneke bedankt voor jullie gastvrijheid. Het was een bezoek om nooit te vergeten bij Jaap Mazee, de alleskunner.
Auteur
Simon Kuipers